Na Łysicę można wejść bez tatrzańskiego przygotowania, ale krótka trasa nie oznacza całkowicie spacerowego charakteru. Najpopularniejszy wariant prowadzi ze Świętej Katarzyny czerwonym szlakiem przez jodłowo-bukowy las, obok źródełka św. Franciszka i skalistych fragmentów gołoborza. Poniżej opisuję przebieg wycieczki, czas przejścia, opłaty, trudniejsze miejsca oraz praktyczne wskazówki, które pomagają dobrze zaplanować wyjście.
Najważniejsze informacje przed wejściem na Łysicę
- Najpopularniejszy start znajduje się w Świętej Katarzynie.
- Na szczyt prowadzi czerwony szlak będący częścią Głównego Szlaku Świętokrzyskiego.
- Przejście tam i z powrotem zajmuje zwykle 2-2,5 godziny.
- W jedną stronę trzeba pokonać około 2,5-3 km i mniej więcej 250-300 m podejścia.
- Łysica ma około 614 m n.p.m. i jest najwyższym szczytem Gór Świętokrzyskich.
- Za wejście na teren Świętokrzyskiego Parku Narodowego w 2026 roku zapłacimy 11 zł za bilet normalny lub 5,50 zł za ulgowy.
Najlepsza trasa na Łysicę prowadzi ze Świętej Katarzyny
Jeżeli zależy mi na wejściu na szczyt bez organizowania całodziennej wyprawy, wybieram czerwony szlak ze Świętej Katarzyny. To najprostszy i najbardziej klasyczny wariant, odpowiedni także dla osób, które dopiero zaczynają przygodę z górami.
Wejście na oznakowany szlak znajduje się w pobliżu klasztoru sióstr bernardynek. Po przejściu przez punkt poboru opłat trasa szybko zagłębia się w las. Początkowo ścieżka jest dość łagodna, ale z czasem pojawiają się kamienie, korzenie i krótkie, bardziej strome podejścia.
| Parametr | Informacja |
|---|---|
| Start i meta | Święta Katarzyna |
| Kolor szlaku | Czerwony |
| Dystans w obie strony | Około 5-6 km |
| Czas przejścia | Zwykle 2-2,5 godziny |
| Suma podejść | Około 250-300 m |
| Trudność | Łatwa lub umiarkowana |
Podawane odległości różnią się w zależności od miejsca rozpoczęcia pomiaru. Niektóre mapy liczą trasę od wejścia do parku, inne od parkingu albo od konkretnego punktu na szlaku. Dla planowania wycieczki bezpiecznie przyjąć, że całość zajmie około 5 km, a z dodatkowymi podejściami i dojściem do parkingu nawet 6 km.
Co zobaczymy po drodze
Jednym z pierwszych ciekawych punktów jest kapliczka i źródełko św. Franciszka. Dalej szlak prowadzi przez Puszczę Jodłową, a po drodze można zobaczyć miejsca pamięci związane z historią regionu. Największe wrażenie robią jednak surowe, kamieniste fragmenty pod szczytem, czyli gołoborze.
Sam wierzchołek nie oferuje szerokiej panoramy znanej z Beskidów czy Tatr, ponieważ jest otoczony lasem. Największą nagrodą za podejście jest tutaj atmosfera starej puszczy, skaliste podłoże i świadomość zdobycia najwyższego szczytu Gór Świętokrzyskich.
Jak wygląda podejście i gdzie trzeba zwolnić
Trasa na Łysicę jest krótka, lecz nie warto oceniać jej wyłącznie po dystansie. Podłoże bywa nierówne, szczególnie po deszczu, a wilgotne kamienie i korzenie mogą być śliskie. Najbardziej męczące dla początkujących są ostatnie fragmenty podejścia, gdzie trzeba dokładniej stawiać stopy.
Nie jest to szlak wymagający technicznie. Nie ma ekspozycji, łańcuchów ani miejsc, w których potrzebne byłyby umiejętności wspinaczkowe. Dobre buty z przyczepną podeszwą robią jednak dużą różnicę, zwłaszcza jesienią i zimą.- Przy suchej pogodzie przejście jest łatwe dla osoby o przeciętnej kondycji.
- Po opadach kamienie mogą wymagać ostrożnego schodzenia.
- Zimą przydają się raczki, ponieważ oblodzone stopnie i korzenie bywają zdradliwe.
- Dla małych dzieci lepsze będzie spokojne tempo i częste postoje niż próba szybkiego zdobycia szczytu.
- Wózek dziecięcy nie sprawdzi się na kamienistym, leśnym odcinku.
Na wycieczkę z dzieckiem zarezerwowałabym raczej 3 godziny niż sztywne 2 godziny. Samo podejście może być krótkie, ale ciekawość przy źródełku, przerwy i śliskie fragmenty szybko wydłużają przejście. To właśnie pośpiech przy zejściu jest częstszym problemem niż brak kondycji.
Wariant przez Skałę Agaty dla osób, które chcą dłuższej wędrówki
Klasyczne wejście ze Świętej Katarzyny można rozszerzyć o przejście w kierunku Skały Agaty i Przełęczy św. Mikołaja. Ten wariant ma więcej sensu dla osób, które nie chcą kończyć wycieczki zaraz po dotarciu na szczyt i wolą poczuć charakter całego pasma Łysogór.
Po zdobyciu Łysicy można kontynuować wędrówkę czerwonym szlakiem w stronę Przełęczy św. Mikołaja, a później zejść w kierunku Kakonina lub wrócić tą samą drogą. W zależności od wybranego wariantu całość może mieć około 8-14 km i zająć od 3,5 do ponad 5 godzin.
| Wariant | Dla kogo | Orientacyjny czas |
|---|---|---|
| Święta Katarzyna - Łysica - Święta Katarzyna | Pierwsza wizyta, rodziny, krótki wypad | 2-2,5 godziny |
| Święta Katarzyna - Łysica - Skała Agaty - powrót | Osoby chcące wydłużyć spacer | 3-4 godziny |
| Święta Katarzyna - Łysica - Kakonin | Doświadczeni piechurzy z planem transportu | Około 4-5 godzin |
| Święta Katarzyna - Łysica - Święty Krzyż | Całodzienna wędrówka przez pasmo | Zależnie od tempa i postojów |
Przy trasie liniowej trzeba wcześniej rozwiązać kwestię powrotu. Samochód zostawiony w Świętej Katarzynie oznacza konieczność skorzystania z transportu lokalnego, taksówki albo zorganizowania przejazdu. Dla większości osób rozsądniejszy będzie powrót do punktu startowego, ponieważ daje większą kontrolę nad czasem i nie wymaga dopasowywania się do rozkładu.
Opłaty, parking i zasady obowiązujące w parku
Łysica znajduje się na terenie Świętokrzyskiego Parku Narodowego, dlatego przed wejściem trzeba kupić bilet. Aktualny cennik parku przewiduje w 2026 roku 11 zł za bilet normalny i 5,50 zł za ulgowy. Opłata obowiązuje przez cały rok, również poza głównym sezonem turystycznym.
W Świętej Katarzynie działają parkingi w pobliżu klasztoru i wejścia na szlak. W weekendy miejsca potrafią szybko się zapełniać, dlatego przyjechanie rano zwykle oszczędza nerwów. Przed wyjazdem sprawdziłabym, czy wybrany parking jest płatny i jakie ma zasady postoju, ponieważ organizacja może się zmieniać.
Park można zwiedzać wyłącznie po oznakowanych szlakach i w miejscach udostępnionych turystom. Pies nie może swobodnie towarzyszyć na większości leśnych szlaków ŚPN, więc nie zakładałabym automatycznie, że wejście z pupilem będzie dozwolone. Zasady dotyczące zwierząt najlepiej sprawdzić przed wyjazdem w aktualnych komunikatach parku.
Nie ma potrzeby zabierania specjalistycznego wyposażenia, ale podstawowy zestaw jest bardzo przydatny. W plecaku powinny znaleźć się woda, przekąska, telefon z naładowaną baterią, cienka kurtka przeciwdeszczowa i mapa offline. Nawet przy krótkiej trasie pogoda w lesie może zmienić się szybciej, niż sugerują warunki przy samochodzie.
Kiedy wejść na Łysicę i jak przygotować się do wyjścia
Najprzyjemniej wędruje się wiosną, latem i wczesną jesienią w dzień roboczy. W weekendy oraz podczas długich weekendów na szlaku robi się tłoczno, szczególnie w pobliżu źródełka i szczytu. Jeżeli zależy mi na spokojnym przejściu, wybieram wczesny poranek albo późniejsze popołudnie, pamiętając o odpowiednim zapasie światła.
Latem warto rozpocząć wejście przed największym upałem. Choć trasa biegnie głównie przez las, wysoka temperatura daje się odczuć podczas podejścia, a przy źródełku nie zawsze da się komfortowo odpocząć. Jesienią największą uwagę zwracam na mokre liście, śliskie korzenie i krótszy dzień.
Przeczytaj również: Przełęcz Wyżniańska - szlaki na Rawki i Połoninę Caryńską
Co spakować na krótką trasę
- Wodę, najlepiej co najmniej 0,75-1 litra na osobę.
- Buty trekkingowe lub sportowe z bieżnikiem.
- Kurtkę chroniącą przed deszczem i wiatrem.
- Małą apteczkę, chusteczki i podstawowe środki opatrunkowe.
- Na chłodniejsze miesiące czapkę, rękawiczki i raczki.
Nie przeceniałabym też możliwości telefonu. W lesie bateria szybciej się rozładowuje, a zasięg może być nierówny. Zapisana wcześniej mapa i informacja o przebiegu czerwonego szlaku są prostym zabezpieczeniem, szczególnie gdy planujemy wariant przez Skałę Agaty.
Trasa na Łysicę czy wejście na Święty Krzyż
Łysica i Święty Krzyż są często łączone podczas jednej wycieczki, ale to dwa różne cele. Wejście na Łysicę ze Świętej Katarzyny jest krótsze i bardziej leśne. Trasa na Święty Krzyż z Huty Szklanej lub Nowej Słupi ma inne walory, między innymi łatwiejszy dostęp do rozleglejszych punktów widokowych i obiektów historycznych.
| Cel | Największa zaleta | Charakter wycieczki |
|---|---|---|
| Łysica | Zdobycie najwyższego szczytu Gór Świętokrzyskich | Krótka wędrówka leśnym szlakiem |
| Święty Krzyż | Widoki, klasztor i gołoborze z galerią | Dłuższy spacer lub zwiedzanie |
| Łysica i Święty Krzyż | Poznanie głównego pasma Łysogór | Całodzienna trasa dla osób z lepszą kondycją |
Jeśli mam tylko kilka godzin, wybrałabym Łysicę. Gdy planuję pełny dzień w Górach Świętokrzyskich, można połączyć oba szczyty, ale trzeba wtedy dokładnie sprawdzić dystans, pogodę i możliwość powrotu. Najczęstszy błąd polega na traktowaniu całego pasma jak krótkiego spaceru, mimo że przejście między głównymi atrakcjami wymaga już wyraźnie większej wytrzymałości.
Najlepszy plan na pierwszą wizytę
Na pierwszy kontakt z Łysicą polecam prosty wariant ze Świętej Katarzyny i powrót tym samym czerwonym szlakiem. Daje on wystarczająco dużo czasu na spokojne podejście, obejrzenie źródełka św. Franciszka, odpoczynek pod szczytem i bezpieczne zejście bez presji związanej z transportem.
Przed wyjazdem sprawdź aktualne komunikaty Świętokrzyskiego Parku Narodowego, opłatę za wstęp oraz warunki pogodowe. Zabierz wygodne buty, wodę i lekką warstwę przeciwdeszczową, a na tłoczny dzień zaplanuj wcześniejszy przyjazd. Taki przygotowany, niespieszny wariant pozwala docenić Łysicę nie tylko jako punkt do odhaczenia, ale jako spokojną wędrówkę przez jeden z najbardziej charakterystycznych zakątków polskich gór.
