Planując wycieczkę w Pieniny, łatwo skupić się wyłącznie na Trzech Koronach i Sokolicy, a przeoczyć miejsca spokojniejsze, lecz równie widokowe. Lesnické sedlo, znane po polsku jako Przełęcz pod Tokarnią, leży po słowackiej stronie Małych Pienin i łączy kilka ciekawych tras grzbietowych. Poniżej znajdziesz informacje o położeniu, szlakach, dojeździe, widokach oraz warunkach, które warto uwzględnić przed wyjściem w góry.
Przełęcz pod Tokarnią jest dobrym celem na krótki spacer i dłuższą wycieczkę grzbietową
- Położenie przełęcz znajduje się na Słowacji, w Małych Pieninach, na wysokości około 720 m n.p.m.
- Najkrótszy wariant prowadzi żółtym szlakiem w stronę Šľachovek i dalej na grzbiet Małych Pienin.
- Dłuższa trasa łączy przełęcz z Veľkim Lipnikiem, Plašną, Czerwonym Klasztorem i Szczawnicą.
- Widoki obejmują Pieniny, Gorce oraz Tatry, szczególnie dobrze prezentujące się przy przejrzystej pogodzie.
- Dojazd samochodem jest możliwy od strony słowackiej, ale przed wyjazdem trzeba sprawdzić aktualną dostępność drogi i parkingu.
Gdzie leży Lesnické sedlo i czym wyróżnia się to miejsce
Przełęcz pod Tokarnią znajduje się w słowackiej części Małych Pienin, niedaleko miejscowości Lesnica. W słowackich oznaczeniach występuje jako Lesnické sedlo, dlatego w opisach tras można spotkać obie nazwy. To ważne rozróżnienie, ponieważ przełęcz nie leży po polskiej stronie granicy, choć można do niej dojść ze Szlachtowej i połączyć wycieczkę z polskimi szlakami.
Wysokość około 720 m n.p.m. nie robi wrażenia w porównaniu z wysokimi szczytami Tatr, ale położenie przełęczy jest wyjątkowo atrakcyjne. Otwarta przestrzeń pozwala oglądać pasma Pienin, Gorce i Tatry, a brak zwartego lasu sprawia, że widoki zaczynają się jeszcze przed samym celem. Z mojego doświadczenia wynika, że to właśnie szeroka panorama, a nie sama wysokość, jest największym atutem tego miejsca.
Przy przełęczy znajduje się punkt widokowy, miejsca do odpoczynku i infrastruktura sezonowa. W pobliżu można też znaleźć charakterystyczną drewnianą huśtawkę, ustawioną przy czerwonym szlaku. Trzeba jednak pamiętać, że oferta gastronomiczna, parking i dostępność poszczególnych udogodnień mogą zmieniać się w zależności od sezonu.
Jakie szlaki prowadzą przez przełęcz
Przełęcz jest przede wszystkim węzłem szlaków, a nie celem jednej zamkniętej trasy. Dzięki temu można zaplanować zarówno krótki spacer, jak i całodzienną wędrówkę przez słowackie Pieniny.
Żółty szlak w stronę Šľachovek
Najbardziej oczywisty wariant prowadzi żółtym oznaczeniem z przełęczy w kierunku Šľachovek. Oficjalne informacje słowackiego parku podają dla tego odcinka około 2 km. To dobry wybór dla osób, które chcą szybko wejść na widokowy grzbiet bez planowania długiej wyprawy.
Żółty szlak można połączyć z trasami prowadzącymi przez Wysokie Skałki i inne wzniesienia Małych Pienin. Taki wariant jest znacznie ciekawszy krajobrazowo, ale wymaga już sprawdzenia całej długości oraz przewyższeń na mapie. Na odsłoniętym grzbiecie wiatr i słońce potrafią męczyć bardziej niż sama suma podejść.Czerwony szlak przez Plašną i Haligowskie Skały
Czerwone oznaczenie prowadzi między innymi z Veľkiego Lipnika przez Lesnické sedlo, Plašnę i Cerlę do Czerwonego Klasztoru. Oficjalny opis tej trasy uwzględnia także odcinek przez Hutę, przejście graniczne i Szczawnicę. Całość ma około 16 km, a przejście zajmuje mniej więcej 6,5-7,5 godziny.
To wariant dla osób, które chcą zobaczyć więcej niż sam punkt widokowy. Po drodze pojawiają się rozległe łąki, słowackie wsie i okolice Haligowskich Skał. Dzień warto rozpocząć wcześnie, ponieważ przy późnym starcie zabraknie czasu na spokojne postoje i bezpieczny powrót.
Przeczytaj również: Przełęcz Kocierska - szlaki w Beskidzie Małym. Który wybrać?
Wariant przez Wysoki Wierch ze Szlachtowej
Z polskiej strony popularnym rozwiązaniem jest start w Szlachtowej. Żółty szlak prowadzi przez Wysoki Wierch, który wznosi się na wysokość około 898 m n.p.m., a następnie schodzi w stronę przełęczy. Sam odcinek między Wysokim Wierchem a celem ma około 2,5 km i zwykle zajmuje mniej więcej 45 minut, choć w przeciwnym kierunku trzeba liczyć się z podejściem.
Ten wariant szczególnie polecam osobom, które chcą połączyć dwa punkty widokowe. Wysoki Wierch oferuje bardzo szeroką panoramę, a zejście ku przełęczy prowadzi otwartym, malowniczym terenem. Nie jest to jednak trasa całkowicie płaska, dlatego przy wycieczce z dziećmi lepiej zaplanować więcej czasu niż wskazują orientacyjne mapy.Co zobaczyć w pobliżu przełęczy
Największą nagrodą po dotarciu na miejsce jest panorama, która przy dobrej widoczności obejmuje Tatry, Gorce i pienińskie grzbiety. Rano światło bywa łagodniejsze, natomiast późnym popołudniem góry często zyskują cieplejsze kolory. Na zdjęcia najlepiej zatrzymać się nie tylko przy samej drodze, ale także podejść kilkanaście metrów czerwonym szlakiem w kierunku huśtawki.
Dobrym uzupełnieniem wycieczki są Wysokie Skałki, najwyższy szczyt Pienin, oraz okolice Czerwonego Klasztoru. Można też zejść w stronę Lesnicy i połączyć górski spacer z przejściem przez słowacką wieś. Z kolei osoby planujące dłuższą trasę mogą wykorzystać przełęcz jako fragment przejścia przez Haligowskie Skały i dolinę Dunajca.
Nie traktowałbym tego miejsca wyłącznie jako punktu do szybkiego zdjęcia z huśtawki. Najciekawszy charakter przełęczy poznaje się wtedy, gdy poświęci się czas na spokojny spacer grzbietem i obserwowanie zmieniającej się panoramy. To właśnie krótkie podejścia po obu stronach przełęczy pokazują, jak różnorodne są Małe Pieniny.
Jak zaplanować dojazd i wycieczkę
Samochodem można dojechać w pobliże przełęczy od strony słowackiej. Dla osób przyjeżdżających z Polski praktycznym punktem orientacyjnym są okolice Sromowiec Wyżnych, Lesnicy i Czerwonego Klasztoru. Przed wyjazdem dobrze sprawdzić aktualny stan drogi, możliwość zaparkowania oraz ewentualne opłaty, ponieważ lokalna infrastruktura może działać sezonowo.
Jeżeli wybierasz się pieszo, najwygodniej dopasować start do planowanej długości trasy. Na krótki spacer sprawdzi się dojazd w pobliże przełęczy. Na pełny dzień lepszy będzie start w Szlachtowej, Lesnicy albo Czerwonym Klasztorze, skąd można przejść przez kilka punktów widokowych i zakończyć trasę w innej miejscowości.
| Wariant | Dla kogo | Orientacyjny charakter |
|---|---|---|
| Dojazd w pobliże przełęczy | Rodziny, osoby z małą ilością czasu | Krótki spacer i punkt widokowy |
| Szlachtowa - Wysoki Wierch - przełęcz | Osoby szukające widokowej trasy po polskiej stronie | Spacer górski z podejściami |
| Veľký Lipnik - przełęcz - Czerwony Klasztor | Doświadczeni piechurzy | Dłuższa trasa grzbietowa, około 16 km |
| Przełęcz - Šľachovky - dalszy grzbiet | Osoby planujące spokojne rozszerzenie wycieczki | Około 2 km do kolejnego punktu na szlaku |
Na trasę zabierz mapę offline, wodę, kurtkę przeciwwiatrową i gotówkę w euro. Nawet gdy samochód podjeżdża wysoko, warunki na grzbiecie mogą szybko się zmienić, a najbliższy sklep lub punkt gastronomiczny nie musi być otwarty.
Na co uważać podczas wędrówki
Najczęstszy błąd polega na traktowaniu przełęczy jak łatwego miejsca dostępnego wyłącznie rekreacyjnie. Krótki spacer rzeczywiście nie wymaga dużego doświadczenia, ale dłuższe warianty prowadzą przez odkryte fragmenty grzbietu i mogą obejmować strome podejścia. W deszczu ścieżki stają się śliskie, a po opadach śniegu orientacja na łąkach jest wyraźnie trudniejsza.
Trzeba też uważać przy łączeniu polskich i słowackich szlaków. Oznaczenia mają różne kolory i nie zawsze odpowiadają polskim przyzwyczajeniom, dlatego przed ruszeniem sprawdź cały przebieg trasy, czas przejścia i miejsce zakończenia. Przy wycieczce transgranicznej dobrze mieć dokument tożsamości, nawet jeśli podróż odbywa się w strefie Schengen.
W przypadku rodzin z dziećmi najlepszy będzie krótki wariant z odpoczynkiem przy punkcie widokowym. Na dłuższy grzbiet warto wybierać się dopiero wtedy, gdy dzieci są przyzwyczajone do kilku godzin marszu. Huśtawka jest atrakcją, ale nie powinna być jedynym powodem podejścia w trudnych warunkach pogodowych.
Najlepszy pomysł na dzień w Małych Pieninach
Przełęcz pod Tokarnią najbardziej docenią osoby, które lubią spokojniejsze szlaki, szerokie panoramy i elastyczne planowanie. Można potraktować ją jako samodzielny cel, przystanek na trasie przez Małe Pieniny albo początek dłuższej wędrówki w stronę Czerwonego Klasztoru i Szczawnicy.
Przed wyjściem sprawdź pogodę, mapę, dostępność drogi oraz aktualne zasady obowiązujące po słowackiej stronie. Przy dobrej widoczności wybierz wariant grzbietowy, a przy gorszej pogodzie zostań przy krótszym spacerze. Taki rozsądny plan pozwala cieszyć się widokami bez zamieniania atrakcyjnej wycieczki w niepotrzebny test wytrzymałości.