Mały Szlak Beskidzki - plan przejścia na 5-6 dni

Planowanie przejścia Małym Szlakiem Beskidzkim wymaga czegoś więcej niż zaznaczenia czerwonej kreski na mapie. Trasa liczy około 137 km, prowadzi przez trzy pasma górskie i łączy długie leśne odcinki z widokowymi grzbietami oraz fragmentami asfaltu. Poniżej opisuję dokładny przebieg, rozsądny podział na etapy, noclegi, transport i przygotowanie, dzięki czemu łatwiej ocenisz, czy to wyprawa dla Ciebie.

Jak przebiega Mały Szlak Beskidzki i co wyróżnia tę trasę

Szlak zaczyna się w Bielsku-Białej Straconce, a kończy na szczycie Lubonia Wielkiego w Beskidzie Wyspowym. Jest oznaczony kolorem czerwonym i prowadzi przez obszary, które omijają główne warianty Głównego Szlaku Beskidzkiego. To dobry wybór dla osób, które chcą przejść dłuższą trasę w Beskidach, ale niekoniecznie szukają wysokogórskiego charakteru i zatłoczonych miejsc.

Po drodze pojawiają się między innymi Hrobacza Łąka, Żar, Kiczera, Potrójna, Łamana Skała, Leskowiec, Chełm, Babica, Lubomir i Lubogoszcz. W końcowej części szlak prowadzi przez Mszanę Dolną i Przełęcz Glisne na Luboń Wielki. Dystans w zależności od mapy może wynosić od około 134 do 137 km, ponieważ różne aplikacje inaczej liczą dojścia, warianty i odcinki przy miejscowościach.

Nie traktowałabym tej trasy jako zwykłego spaceru po łagodnych pagórkach. Łączne podejścia sięgają około 5500-6000 m, a czas przejścia według map wynosi mniej więcej 43 godziny samego marszu. To oznacza, że nawet przy braku trudnych skał czy ekspozycji nogi dostają solidnie w kość.

Najciekawsze fragmenty szlaku

• Beskid Mały oferuje najbardziej urozmaicone widoki, zwłaszcza w rejonie Hrobaczej Łąki, Żaru, Kiczery i Leskowca.
• Łamana Skała i Leskowiec to jeden z najbardziej górskich odcinków całej trasy, z dobrymi punktami widokowymi i schroniskiem w pobliżu Gronia Jana Pawła II.
• Beskid Makowski jest spokojniejszy i bardziej leśny. Szlak często prowadzi przez drogi polne, przysiółki oraz niewielkie miejscowości.
• Beskid Wyspowy przynosi krótkie, strome podejścia na kolejne odosobnione masywy. Finał na Luboniu Wielkim ma wyraźnie górski charakter.

Podział trasy na etapy, który ma sens w praktyce

Najwygodniej rozłożyć przejście na 5 albo 6 dni. Cztery dni są możliwe, ale wymagają maszerowania po 30-40 km dziennie i zostawiają niewiele czasu na odpoczynek, zdjęcia czy zmianę planu przy gorszej pogodzie. Ja wybrałabym spokojniejszy wariant, zwłaszcza przy pierwszym przejściu.

Podział można oczywiście zmienić. Niektóre osoby łączą pierwsze dwa odcinki albo przechodzą całość w cztery dni, a inni dzielą trasę na krótkie wycieczki weekendowe. Regulamin odznaki PTTK pozwala pokonywać szlak w dowolnym kierunku i na raty, więc nie ma potrzeby podporządkowywać całego planu jednemu urlopowi.

Gdzie nocować i jak zaplanować zaopatrzenie

Na trasie znajdują się schroniska, między innymi obiekty w rejonie Leskowca, Kudłaczy i Lubonia Wielkiego. Są też pensjonaty oraz gospodarstwa agroturystyczne w miejscowościach takich jak Zembrzyce, Myślenice, Kasina Wielka czy Mszana Dolna. Nie każdy nocleg leży jednak bezpośrednio przy czerwonym szlaku, dlatego przed rezerwacją trzeba sprawdzić dojście i poranny powrót na trasę.

Największy błąd logistyczny polega na założeniu, że sklep będzie zawsze kilka minut od szlaku. W praktyce między punktami zaopatrzenia mogą wystąpić odcinki liczące 15-20 km, a godziny otwarcia małych sklepów bywają ograniczone. Na każdy dzień zabieram minimum 1,5-2 litry płynów, a przy upale zwiększam ten zapas.

Przykładowy plan noclegów

• Noc 1 w rejonie Przełęczy Kocierskiej lub Żaru.
• Noc 2 przy Leskowcu, w schronisku albo w pobliskiej miejscowości.
• Noc 3 w Zembrzycach lub na odcinku między Zembrzycami a Myślenicami.
• Noc 4 w Myślenicach albo w rejonie Lubomira i Kudłaczy.
• Noc 5 w Mszanie Dolnej, jeśli finał na Luboniu Wielkim ma być osobnym, krótszym etapem.

Przy planowaniu noclegów sprawdzam nie tylko odległość, ale też możliwość zjedzenia ciepłego posiłku, wysuszenia ubrań i dojazdu komunikacją. To właśnie te drobiazgi decydują, czy kolejny dzień zaczyna się komfortowo, czy od nerwowego szukania sklepu i ładowarki do telefonu.

Czy Mały Szlak Beskidzki jest trudny

Pod względem technicznym trasa jest przystępna. Nie ma tu długich fragmentów wymagających wspinania ani wysokogórskiej ekspozycji, ale długość i suma podejść sprawiają, że szlak oceniłabym jako średnio trudny kondycyjnie. Najwięcej problemów początkującym sprawia nie pojedyncze podejście, lecz zmęczenie narastające po kilku dniach.

Trzeba też przygotować się na zmienny charakter podłoża. Czerwone oznaczenia prowadzą przez leśne ścieżki, kamieniste odcinki, drogi gruntowe, asfalt, a miejscami przez otwarte pola. Po deszczu szczególnie śliskie mogą być strome zejścia oraz okolice Lubonia Wielkiego, gdzie kamienie i korzenie wymagają spokojnego kroku.

Przeczytaj również: Szlaki w Zawoi - łatwe trasy i wejście na Diablak

Dla kogo będzie to dobra trasa

• Dla osób, które mają za sobą jednodniowe wycieczki liczące 20-25 km.
• Dla turystów chcących przygotować się do dłuższych szlaków, na przykład Głównego Szlaku Beskidzkiego.
• Dla piechurów, którzy lubią spokojniejsze pasma i nie potrzebują codziennie spektakularnych panoram.
• Dla osób planujących przejście etapami, z możliwością powrotu do domu po każdym weekendzie.

Nie polecałabym natomiast zaczynać od pełnej trasy komuś, kto dotąd chodził wyłącznie po krótkich ścieżkach spacerowych. Lepszym testem będzie najpierw jednodniowy odcinek w rejonie Żaru, Leskowca albo Lubonia Wielkiego.

Co spakować i jak nie zepsuć sobie przejścia

Podstawą jest wygodne obuwie z przyczepną podeszwą, nawet jeśli prognoza zapowiada suchą pogodę. Na trasie występują fragmenty asfaltowe, ale nie oznacza to, że lekkie buty miejskie będą dobrym wyborem. Ja zabrałabym również kijki trekkingowe, które wyraźnie odciążają kolana na długich zejściach.

• mapę papierową lub aplikację z mapami offline,
• powerbank i małą latarkę czołową,
• kurtkę przeciwdeszczową oraz dodatkową warstwę odzieży,
• zapas jedzenia na odcinki bez sklepów,
• apteczkę z plastrami na otarcia i środkami przeciw pęcherzom,
• gotówkę, ponieważ nie każdy mały punkt usługowy przyjmuje płatności kartą.

Przed każdym etapem sprawdzam prognozę, godziny zachodu słońca i możliwość zejścia awaryjnego. W Beskidach łatwo pomylić prostotę techniczną z brakiem ryzyka. Mgła, mokre liście albo silny deszcz potrafią znacząco wydłużyć marsz, szczególnie gdy końcówka prowadzi przez nieznane drogi polne.

Nie planowałabym też każdego dnia „pod korek”. Dobrze zostawić co najmniej godzinę zapasu, a przy etapach powyżej 25 km nawet więcej. Jeśli na trasie pojawi się zmęczenie, lepiej skrócić dzień i skorzystać z komunikacji z pobliskiej miejscowości, niż zmuszać się do marszu po ciemku.

Transport i przejście w jednym kierunku

Najpraktyczniej przejść szlak od Straconki do Lubonia Wielkiego, ponieważ końcowy odcinek na szczyt można połączyć z zejściem w kierunku Rabki-Zdroju lub Mszany Dolnej. Do Bielska-Białej łatwo zaplanować dojazd transportem publicznym, a z rejonu Lubonia Wielkiego można wrócić przez miejscowości położone u podnóża Beskidu Wyspowego.

Przy przejściu odwrotnym warto pamiętać, że wejście z Mszany Dolnej na Luboń Wielki ma około 9 km i prawie 700 m podejścia. W drugą stronę ten sam fragment jest krótszy czasowo, ale strome zejście przy mokrej nawierzchni może mocno obciążyć kolana. Kierunek warto więc dopasować do kondycji, pogody i tego, czy finał ma być łatwym zejściem, czy efektownym wejściem na szczyt.

Przed wyjazdem zapisuję w telefonie numery lokalnych przewoźników i sprawdzam aktualne rozkłady. Połączenia w mniejszych miejscowościach nie zawsze kursują często, zwłaszcza w weekendy i poza sezonem. Plan B w postaci konkretnego przystanku lub zejścia awaryjnego daje na długiej trasie znacznie więcej spokoju niż sama wiara w dobrą pogodę.

Dlaczego ta trasa zostaje w pamięci

Jeśli mam wskazać najrozsądniejszy sposób przejścia, wybrałabym 5-6 dni, noclegi rezerwowane z wyprzedzeniem i codzienne odcinki nie dłuższe niż 25-30 km. Taki plan pozwala przeżyć trasę, a nie tylko ją zaliczyć. Po drodze zostaje wtedy czas na widoki, rozmowę, ciepły posiłek i spokojne zakończenie dnia, co na długim szlaku ma większe znaczenie niż ambitny wynik.